Dietoprofilaktyka


Dietoprofilaktyka - wprowadzenie.


Dietoprofilaktyka ma na celu dbałość o właściwie zbilansowana dietę, która jest istotnym czynnikiem w profilaktyce wielu chorób. W poniższym opracowaniu skupimy się na dietoprofilaktyce niektórych chorób, które określane są jako cywilizacyjne.  

Dietoprolikatyka nadwagi i otyłości

Nadwaga i otyłość jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Polega na gromadzeniu nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej niż faktyczne zapotrzebowanie organizmu.

Przyczyn otyłości jest wiele m.in.: czynniki genetyczne, pozagenetyczne, farmakologiczne (niektóre leki), środowiskowe (mała aktywność fizyczna), psychologiczne, ale najważniejszą przyczyną jest nadmierna podaż energii z pożywienia.

Otyłość i nadwagę określa się za pomocą pomiaru masy ciała oraz wyliczeniu współczynnika BMI i WHR (stosunek obwodu talii do obwodu bioder). Wartość współczynnika BMI odzwierciedla zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie: nadwaga zaczyna się przy współczynniku BMI od 25 do 30, a otyłość powyżej wartości 30.

BMI:

    wartość prawidłowa 19-25

    nadwaga 25-30

    otyłość >30

    skrajna otyłość >40

Wskaźnik WHR pozwala na określenie typu otyłości; czy mamy do czynienie z otyłością brzuszną (andriodalna) czy pośladkowo-udową (gynoidalna).

WHR:

    wartość prawidłowa dla mężczyzn – 0,9

    wartość prawidłowa dla kobiet – 0,7

Leczenie otyłości niekiedy jest bardzo złożonym procesem mającym na celu nie tylko zredukowanie nadmiernej masy tkanki tłuszczowej, ale również nauczeniu prawidłowych nawyków żywieniowych. Bardzo często z leczeniem otyłości wiąże się całkowita zmiana stylu życia.

Dieta jako najważniejsze narzędzie w walce z otyłością i nadwagą ma na celu zmniejszenie wartości energetycznej spożywanych produktów w ciągu doby, poprzez ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych, produktów bogatych w cukry proste oraz zwiększenie podaży błonnika pokarmowego.

Ustalając dietę ubogoenergetyczną należy brać pod uwagę indywidualnie stan każdego pacjenta tzn. stopień otyłości lub nadwagi, towarzyszące jednostki chorobowe, dotychczasową wartość energetyczną diety osoby oraz aktywność fizyczną.

Z reguły wykorzystuje się dietę o wartości 1500-1000 kcal. Instytut Żywności i Żywienia nie zaleca diety poniżej 1000 kcal, ze względu na duże prawdopodobieństwo niedoborów składników odżywczych.

Dieta powinna składać się z 5 posiłków dziennie, o stałych porach.

Węglowodany w takiej diecie powinny stanowić 55-65% dziennej racji pokarmowej , tłuszcze nie więcej niż 30 %, białka 10-15% oraz min. 35 g błonnika pokarmowego.

W diecie o zredukowanej energetyczności ważny jest również sposób przygotowania potraw tzn. zalecane jest gotowanie w tym gotowanie na parze, grillowanie oraz pieczenie. Techniki te pozwalają na ograniczenie dodatku tłuszczu do potraw oraz zachowaniu ich wartości odżywczych. W profilaktyce i leczeniu nadwagi i otyłości niezbędna jest aktywność fizyczna min. 30 min dziennie.

Literatura:

 Górecka D., Otyłość i nadwaga. Cz. I. Problem współczesnej cywilizacji, .  Przemysł Spożywczy 2012 | T. 66, nr 12 | 16-20
 
http://www.izz.waw.pl/pl/choroby-zywieniowozalezne


Dietoprofilaktyka cukrzycy

W opracowaniu.

Dietoprofilaktyka zaburzeń gospodarki lipidowej (cholesterolowej)


W opracowaniu



Comments