Poradnik OM‎ > ‎

Stomia

opublikowane: 7 maj 2014, 10:19 przez Bartosz Mikołajczyk

Jednym ze sprzętów, które może spotkać w swoje pracy opiekun medyczny jest worek stomijny. Prawidłowa wymiana worka i pielęgnacja skóry wokół stomii jest niezwykle ważna w procesie zdrowienia pacjenta.

Sprzęt stomijny może być jedno lub dwuczęściowy. W zależności od tego zakładanie i zdejmowanie worka nieznacznie się różni.


Zakładanie i zdejmowanie sprzętu jednoczęściowego.

Jednoczęściowy sprzęt jest zdecydowanie prostszy w użyciu jak również bardziej higieniczny (wymienia się cały worek wraz z przylepcem), a z racji braku plastikowych zaczepów jest też zdecydowanie bardziej elastyczny. Worki mogą być zamknięte (kolostomijne) jak również otwarte. Worki otwarte mają na dole otwór zapinany zapinką lub na rzepy i można go opróżnić bez konieczności odklejania przylepca – taki system wykorzystywany jest przy kolostomii jak również ileostomii. Worki urostomijne mogą mieć zawór odpływowy. Najczęściej mają one kolor beżowy, zbliżony do koloru skóry, dzięki czemu są bardziej dyskretne i dają większy komfort użytkowania.

Pierwszym krokiem jest zmierzenie rozmiaru stomii. Użycie miarki do mierzenia stomii umożliwi dokładniejsze wycięcie otworu w przylepcu. Właściwy rozmiar wycięcia pozwoli lepiej zabezpieczyć skóre wokół stomii, która narażona jest na kontakt z treścią jelitową. Do wycięcia otwóru najlepiej wykorzystać zaokrąglone nożyczki – co zmniejszy ryzyko przekłucia worka i ułatwi nacinanie wzdłuż linii. Należy pamiętać by nacięcie nie było większe niż maksymalny rozmiar narysowany na przylepcu.

Przed założeniem worka należy oczyścić skórę wokół stomii – najlepiej ciepłą wodą pod prysznicem. Właściwa pielęgnacja skóry jest bardzo ważną sprawą, zaniedbanie tego może doprowadzić nawet do pojawienia się ran na skórze. Do oczyszczenia skóry można wykorzystać również odpowiednie zmywacze, nie należy używać mydeł alkalicznych, żeli pod prysznic itp. gdyż zmienia się pH skóry. Skóra powinna być równa – w przypadku, gdy wokół stomii znajdują się bruzdy, blizny itp. można je wypełnić pastą stomijną. Dopiero po upewnieniu się, że skóra jest oczyszczona, osuszona i wyrównana można założyć worek.

Najpierw należy zdjąć folię ochronną z przylepca. Przylepiec należy umieścić tak, by przylegał szczelnie do skóry wokół stomii i delikatnie docisnąć i wygładzić przylepiec do skóry zaczynając od dołu ruchami kulistymi przesuwając się ku górze. Zakładanie worka również należy zacząć od dołu.

Aby zdjąć worek należy złapać za uszko na przylepcu i delikatnie odklejać przylepiec od skóry. Drugą ręką należy przytrzymać skórę by ułatwić odklejanie. Zdejmowanie należy zacząć od góry.


Zakładanie i zdejmowanie sprzętu dwuczęściowego.

Sprzęt dwuczęściowy składa się z przylepca (płytki) i doczepianego worka. Dzięki temu jest wygodniejszy w użyciu - przyklejona płytka pozostaje na skórze przez kilka dni, wymienia się same worki. Sprzęt ten wykorzystuje się przy każdym rodzaju stomii – kolonostomii (worki zamknięte), ileostomii (worki otwarte) i ureostomii (worki z zaworem odpływowym).Dobór właściwego sprzętu powinien być dokonany przez lekarza lub pielęgniarkę.

Zakładanie przylepca wygląda identycznie jak w przypadku sprzętu jednoczęściowego. Należy najpierw zmierzyć stomię i wyciąć odpowiedni otwór w przylepcu, oczyścić skórę i nakleić płytkę upewniając się, że szczelnie przylega do skóry.

Worek należy połączyć z płytką zaczynając od dołu. Niektóre modele worka mogą posiadać dodatkowy zameczek, który jest dodatkowym zabezpieczeniem przed odpadnięciem worka, niektóre worki można też obracać w każdą stronę, dzięki czemu pacjent może wygodniej ułożyć go pod ubraniem. Niezależnie od tego można sprawdzić czy worek jest dobrze połączony z płytką delikatnie pociągając za końcówkę worka. Zdejmowanie płytki lub worka należy zacząć od góry.

W przypadku worka otwartego po założeniu należy zabezpieczyć ujście zawijając końcówkę i zabezpieczając zapinką lub rzepami (zabezpieczenie może się różnić w przypadku producenta, ale taki typ zamykania jest najczęstszy). By opróżnić zawartość należy odwinąć końcówkę i skierować ją do toalety. Ujście należy uchwycić jedną ręką tak, by możliwy był swobodny wypływ treści jelitowej, a drugą ręką należy delikatnie wyciskać pozostałą treść przesuwając ją w kierunku wylotu. Po zakończeniu opróżniania należy oczyścić brzegi worka i zamknąć ujście.

Oczywiście cały zabieg powinien być wykonany w rękawiczkach jednorazowych, a ręce powinny być umyte i zdezynfekowane przed i po zabiegu.


Każdą zmianę skórną wokół stomii należy skonsultować z pielęgniarką lub lekarzem.

Comments